دوشنبه، 11 اسفند 1399
Menu

چرا مقاوم سازی (بهسازی)

مقاوم سازی ( بهسازی) چیست



در ابتدای باید بگوییم منظور از اصطلاح « مقاومت سازی » به طور قطع بالا بردن مقاومت در برابر نیروی زلزله نیست بلکه منظور بهبود عملکرد اجزای سازه (ساختمان) در برابر نیروی زلزله است. به همین دلیل اصطلاح  «بهسازی » و در حالت خاص برای نیروی زلزله، « بهسازی لرزه ای » اصطلاح درست تری است.

 مواردی وجود دارد که مشاوران برای بهبود مقاوم مقاوم سازی بهسازی آرمانی سازه وضعیت ساختمان، دستور به کاهش سختی سازه  داده اند. بنابراین استفاده از واژه مقاومت سازی شاید رد همه جا منطقی و درست نباشد.



زلزله کرمانشاه نیز همچون زلزله ­های گذشته ، از جمله گیلان ، بم و لرستان نشان داد که ساختمان­ های ساخته شده درکشور، در برابر زلزله از آسیب­ پذیری بالایی برخوردار هستند. طراحی بر اساس آیین­ نامه­ های قدیمی، که الزامات آیین­ نامه ­های جدید زلزله را ارضاء نمی­ کنند، ضعف­ های اجرایی و نظارتی از دلایل آسیب پذیری این ساختمان­ ها می­ باشد. لذا ، ارتقا عملکرد ساختمان­ های موجود برای پایداری تحت نیروهای زلزله با روش­ های مقاوم سازی قابل اعتماد، آسان، سریع و اقتصادی ،در اولویت و ضرورت است.



عمل بهسازی به شرایط زیادی بستگی دارد که اصلی ترین های آن ظرفیت و تقاضای سازه       می ­باشد و  با توجه به شرایط سازه و با نرم افزارهای مخصوص و تحت شرایط خاصی صورت می­ گیرد.


علم بهسازی را به جرات می­توان یکی از سخت­ ترین بخش­ های عمران دانست و انجام آن نیاز به دانش فنی بسیار بالایی دارد و در دروه­ ی کارشناسی ارشد گرایش سازه و زلزله گاها و بسته به دانشگاه ها تدریس می­ شود.

پس هدف از بهسازی , بهسازی اسکلت اصلی ساختمان و هسته ی اصلی ساختمان می­باشد که در برابر نیروهای زلزله مقاومت کافی و مناسب داشته باشد.


 

 

چه ساختمان هایی نیاز به مقاوم سازی دارند

دلایل و عوامل مختلفی وجود دارد که باعث می شود یک ساختمان نیاز به مقاوم سازی داشته باشد. در زیر تعدادی از این دلایل آورده شده است.

1. نیاز به مقاوم سازی ساختمان به جهت خطاهای طراحی:

 عوامل موثر در این خطا بسیار متنوع است. فراموش کردن یک بند آیین نامه، فرض اشتباه در مورد شرایط ساختمان و ... در این دسته گنجانده می شود.


 2. نیاز به مقاوم سازی ساختمان بعلت مشکلات اجرایی و نظارتی:

علاوه بر خطاهاي طراحی و محاسباتی، خطاها و اشکالاتی در اجراي ساختمان هاي مشاهده می­شود که ممکن است حین وقوع زلزله عملکرد ساختمان را دچار مشکل نماید. علاوه برآن برخی اشکالات اجرایی هستند که ممکن است در زمان بهره برداري ساختمان، مشکلاتی را بوجود آورند. از جمله مهمترین این اشکالات می توان به:

  • کیفیت نا مرغوب بتن و استفاده از میلگرد های زنگ زده.
  • عدمرعایت جزييات فواصل خاموتها و تنگ ها در ستون­ها و اتصالات و تیرها.
  • عدم پیوستگی مناسب بین بتن ریخته شده در فواصل زمانی مختلف.
  • اتصالات نامناسب اعضای فولادی

 

 3. نیاز به مقاوم سازی ساختمان بعلت قدیمی بودن آیین نامه ها:

پدیده پیری و فرسودگی در سازه­های موجود از مباحث روز در صنعت ساختمان است. این معضل نه تنها هزینه­های بالایی را به کشور تحمیل می­نماید بلکه اعتماد عمومی را نیز به ایمنی سازه­های موجود با پرسش روبرو می­کند. بسیاری از ساختمان های کشور با آیین­نامه­هایی طراحی شده­اند که هیچ گونه ضوابط لرزه­ای در آن­ها وجود نداشتند و تا قبل از نشر آیین­نامه جدید ایمن محسوب و نیاز به ارتقا در مقاومت و شکل­پذیری دارند.

 

4. مقاوم سازی ساختمان بعلت کاهش کیفیت مصالح:

یکی از مواردی که باعث افزایش عمر سازه­ها می­شود، حفظ خواص مصالح به کار رفته در سازه­ها است. استفاده از مصالح فولادی یا به شکل مقاطع فولادی، یا مدفون در بتن و یا مصالح بنایی در تمامی سازه­های کشور عمری اجتناب ناپذیر است. فولاد سازه‌ای معمولاً پرمصرف‌ترین فلز در ساختمان­ها محسوب می­شود. خوشبختانه این فلز غالباً در دل سازه قرار گرفته و توسط سقف و پوشش­های دیگر از محیط خارج و توسط روکارهای داخلی از محیط داخل ساختمان، مجزا می‌گردد. در مواردی که فولاد سازه‌ای در معرض آب (خواه ناشی از نفوذ باران باشد و یا چگالش بخار آب) قرار گیرد، خوردگی رخ می‌دهد و ممکن است ساختار را به خطر بیاندازد.

 

5. مقاوم سازی بعلت افزایش بار وارد بر ساختمان:

بسیاری از ساختمان­ها در طول عمر خود یک افزایش باری را تجربه خواهند کرد که دلایل مختلفی دارد:

  • تغییر کاربری

تغییر کاربری ساختمان، باعث تغییر در وضعیت بارگذاری سازه می­شود که حتما باید توسط مهندسین و با استفاده از تحلیل های غیرخطی مد نظر قرار گیرد.

  • بازسازی ساختمان

در بسیاری از موارد دیده می­شود که مالکان برای بازسازی کف ساختمان­هایشان، کف جدید را بر روی کف قدیمی اجرا می­کنند، و یا ضخامت دیواری را کم یا دیواری را حذف میکنند، در این موارد حتما توصیه می شود که با یک مهندس مقاوم­ساز مشورت شود.

  • نصب تجهیزات جدید

در طول تجربیات مهندسی با مواردی برخورد کردیم که در هیچ منبعی در مورد آن ها مطلبی ذکر نکرده است. از جمله مشاهده ساختمان هایی با قدمت بالا که به جای تعویض عایق بام در آنها در طول چند دوره هر بار میزان زیادی آسفالت بر روی عایق قبلی نصب شده است تا اینکه در موقع مقاوم سازی با میزان زیادی اضافه بار مرده بر روی ساختمان مواجه شدیم.