يكشنبه، 28 شهریور 1400
Menu

بهسازی اجزای غیر سازه ای

معمولا هنگامی که بحث مقاومت ساختمان ها در برابر زلزله مطرح می شود، نخست مقاوم سازی اجزای سازه ای ساختمان مورد توجه قرار می گیرد. اما باید توجه داشت که تجربه ناشی از زلزله نشان داده است که بخش قابل توجهی از آسیب ها به هنگام وقوع زلزله ناشی از اجزای غیر سازه ای در ساختمان است.

اجزای غیر سازه‌ای باید بسته به نیاز، مهار لرزه‌ای شوند. قیود لرزه‌ای مورد نیاز اجزاء غیر سازه‌ای بر اساس ضریب عملكرد، اندازه و وزن آنها تعیین می‌شود. در انتخاب و نصب قیود لرزه ای برای مقاوم سازی اجزاء غیر ساز‌ه‌ای، نكات زیر باید رعایت شود.

  1. مهار لرزه‌ای نصب شده برای یك سیستم با مهار نصب شده برای سیستم‌های دیگر تداخل پیدا نكند.
  2. در صورت نیاز به سوراخ كردن دیوارهای غیر ساز‌ه‌ای یا در مواردی كه تجهیزات دیگری در مسیر انتقال بار مهار قرار داشته باشند، باید تمهیدات ویژه ‌در نظر گرفته شود.
  3. انتهای مهار لرزه‌ای همواره باید به قطعه سازه‌ای متصل باشند كه مقاومت كافی برای مقابله با بار طراحی ناشی از زلزله را داشته باشند.

 

نماهای چسبانده شده

این نوع پوشش ها معمولا شامل کاشیها، آجر نما، نمای سنگ، سفال، سرامیک با نمای گچی میباشند که توسط چسب به سطح زیرین آنها متصل شده و ممکن است در اثر سقوط خطرآفرین باشند.

 

 

دیتایل مناسب برای اتصال صفحات نمای متصل شده توسط چسب

 

 

نماهای دوخته شده

نماهای دوخته شده معمولا قطعات مصالح بنایی یا سنگی هستند که توسط اتصالات مکانیکی به سازه متصل شده اند. قطعات و اتصالات مزبور باید طوری طراحی شوند که قادر به تحمل تغییر شکل های ناشی از زلزله مربوطه باشند. در غیر اینصورت خطر سقوط قطعات نما وجود خواهد داشت.



نمای مهار شده توسط اتصالات مکانیکی



نماها و دیواره های شیشه ای

خرابی در نماهای شیشه ای به هر دو صورت برون صفحه ای و درون صفحه ای رخ می دهد. به طور خاص نماهای شیشه ای در سازه های نرم با تغییر مکان نسبی قابل توجه بین طبقات آسیب پذیر می باشند. همچنین پنجره های بزرگ اطراف فروشگاهها نیز به لحاظ لرزه ای آسیب پذیر می باشند.



دیوار خارجی شیشه ای

 

 

پارتیشن های داخلی سنگین

ملاحظات کاهش خطر لرزهای پارتیشن های سنگین باید در جهت خارج از صفحه مقید شده و در جهت درون صفحه دارای اتصال آزاد باشند. این امر می تواند توسط نبشی های فولادی متصل به دال سازهای بالا در هر سمت انجام گردد. نبشی های فولادی می توانند پیوسته یا منقطع باشند

 


استفاده از نبشی برای مهار دیوار در جهت خارج از صفحه

 

 

توجه شود که برای عایق صدا یا عایق حرارتی بودن و ... ممکن است نیاز به جزئیات خاص دیگری باشد. در صورتی که از پارتیشن به عنوان مهار جانبی دیگر اعضای غیر سازه ای استفاده می گردد، پارتیشن و مهارهای لازم باید برای بار وارده کنترل گردند.

پارتیشن هایی که تمام ارتفاع طبقه را پوشش نمی دهند (دیوار کوتاه) باید از قاب سازهای جدا گردند، زیرا در غیر اینصورت باعث تشکیل "ستون کوتاه" در سازه شده و باعث خرابی آن می گردد

 

   




جزئیات جداسازی پارتیشن از ستون برای جلوگیری از پدیده "ستون کوتاه "

 

 

 

 

پارتیشن های داخلی سبک

پارتیشن های سبک با ارتفاع نیمه تمام (پارتیشن هایی که بخشی از ارتفاع طبقه را پوشش می دهند) ممکن است در اثر آسیب وارده به قاب بندی طبقه ای که به آن متصل هستند یا در اثر خرابی در جهت خارج از صفحه آسیب ببینند، مگر در حالتی که به صورت جانبی به سقف بالا مهار گردند. همچنین خرابی این پارتیشن ها علاوه بر سقوط بر سر ساکنین منجر به بستن راهروها و درهای خروجی می گردد که در مواقع اضطراری خروج ساکنین را با مشکل مواجه می سازد. هنگامیکه از این پارتیشن ها به عنوان تکیه گاه پانل های الکتریکی، قفسه ها یا دیگر اعضای غیرسازهای استفاده گردد، خرابی پارتیشن منجر به آسیب دیدگی عضو غیر سازهای خواهد شد. همچنین در صورتیکه دیوار به طور مناسب طراحی نشده باشند، عناصر سنگین متصل به پارتیشن سبک ممکن است باعث خرابی پارتیشن گردند.


 

دیوار تمام ارتفاع غیر باربر با قاب بندی


 



پارتیشن غیرسازه ای که کل ارتفاع طبقه را پوشش نمی دهد

 

 

جان پناه ها و پیش آمدگی ها

در شکل های زیر نمونه ای از راهکارهای طراحی تجویزی برای جان پناه های آجری کوتاه تر از 1/2 متر که دارای مهار می باشند، نشان داده شده است. فاصله مرکز به مرکز مهارهای جان پناهها نباید بیشتر از 2/4 متر باشد.





نمونه ای از نحوه مهار جان پناه غیر مسلح بنائی


 

جزئیات مهار جان پناه بنائی غیر مسلح

 


راه پله ها

پله ها برای تخلیه ساکنان پس از وقوع زلزله مورد نیاز بوده و حفظ عملکرد آنها پس از زلزله از اولویت بالایی برخوردار می باشد. برای مقاوم سازی راه پله ها می توان پله را مقاوم سازی سازه ای نمود و یا با مهاربندی آن را تقویت نمود. یک روش دیگر کاهش اندرکنش پله و سازه با استفاده از جداسازی آن می باشد.

 


راه پله با پاگرد




راه پله با پاگرد بین کف ها